صرافی Uniswap و دیگر بازارسازهای اتوماتیک چیست؟

0
267

۱٫بازارسازهای اتوماتیک به چه چیزهایی گفته می‌شود؟

بازارسازهای اتوماتیک، بازارهای مبادلاتی بدون مرکزیت می‌باشند که مبادلات آن به‌وسیله قراردادهای هوشمند انجام می‌شود نه توسط دیگران. بازارسازهای اتوماتیک به مجموعه‌ای از بازارهای بدون مرکزیت اطلاق می‌شود که برای قیمت‌گذاری توکن‌ها مبتنی بر فرمولاسیون‌های ریاضی است. درست مانند هر بازار مبادلاتی دیگری جفت‌های ارزی متفاوتی در این بازار وجود دارد. اما دیگر خبری از سفارش‌های خرید و فروش نیست و معامله‌گران نیازی به پیدا کردن کسی برای فروش سکه‌های خود ندارند. در عوض قراردادهای هوشمند نقش بازارساز را در بازارهای مبادلاتی بر عهده می‌گیرند.

این مفهوم شباهت زیادی به خدمات مربوط به مبادله سریعی چون ShapeShift و Changelly دارد؛ اما تفاوت اصلی این بازارسازها در این است که منابع شرکت‌ها با استفاده از قراردادهای هوشمند در استخرهای نقدینگی اندوخته می‌شود.

استخر نقدینگی شامل سرمایه‌هایی است که در جفت‌های تجاری به کار برده می‌شود. درصد نسبی هر یک از توکن‌های موجود در استخر همان عاملی است که قیمت تئوری دارایی را مشخص می‌کند. اولین بازارساز اتوماتیک AMM با نام Bancor در سال ۲۰۱۷ راه‌اندازی شد؛ اما معروف‌ترین پلتفرم در دنیای امروز Uniswap، Curve، Kyber و Balancer است.

۲٫این بازارها به چه دلیل وجود دارند؟

نقدکردن سرمایه در این بازارها به‌مراتب ساده‌تر و ارزان‌تر است. بازارسازهای خودکار در حقیقت تلاشی برای هماهنگی با محدودیت‌های قراردادهای هوشمند بلاک‌چین به‌خصوص اتریوم است. قبل از روی کار آمدن AAM‌ها بازارهای بدون مرکزیتی مانند EtherDelta یا ۰x که بر پایه اتریوم ایجاد شده بودند، از مکانیزم کلاسیکی برای ثبت سفارش‌ها استفاده می‌کردند.

 با‌این‌وجود این بازارها با مشکلاتی در زمینه نقدینگی و نقد کردن روبه‌رو بودند؛ چرا‌که ثبت هر سفارش مستلزم صرف هزینه قابل توجهی برای انرژی و زمان زیادی برای تأیید بلاک است و پیش از اینکه موجی از سفارش‌ها بلاک‌چین را به‌طور کامل در‌بر بگیرند، فقط تعداد محدودی تراکنش در این مدت امکان‌پذیر است.

این موضوع تا حد زیادی برای بازارسازان و تأمین‌کنندگان نقدینگی برای ثبت سفارش مشکل‌آفرین بوده است. معمولاً بازارسازی نیازمند متعادل‌سازی سفارش خرید و فروش بر مبنای آخرین قیمت‌هاست، حتی اگر این سفارش‌ها موفقیت‌آمیز نیز نباشند. هنگامی که ثبت هر سفارش مستلزم صرف زمان و هزینه قابل توجهی است، این امکان نیز وجود دارد که میزان ضرر بیشتر از سودی است که در ازای اختلاف قیمت‌ها در پی خواهد بود. اختلاف قیمت‌ها درواقع به تفاوت بین بالاترین قیمت خرید و پایین‌ترین قیمت فروش اطلاق می‌شود.

AMMها تأمین نقدینگی را به بهای کمتر و به سادگی هرچه تمام‌تر امکان‌پذیر کرده‌اند. این پروسه به شکلی کاملاً خودکار انجام می‌شود. حتی کاربران متوسط نیز در پروسه نقدینگی همکاری خواهند داشت. این در حالی است که چنین کاری در بازارهای مالی سنتی به دانش تخصصی قابل‌توجهی نیاز دارد.

۳٫قراردادهای هوشمند چگونه مبادلات انجام‌شده در AMM‌ها را به‌صورت خودکار انجام می‌دهند؟

 فرمول‌های ریاضی قیمت یک توکن مشخص را تعیین می‌کند.

کاربران زمانی‌که در یکی از AMM‌ها اقدام به مبادله کنند، درواقع با استخر نقدینگی وارد تعامل می‌شوند. در پس پرده و هنگامی که کاربر با استفاده از قرارداد هوشمند اجرای معامله‌ای را امکان‌پذیر می‌کند، قرارداد توکن‌هایی مانند ETH را به استخر نقدینگی ارسال می‌کند. در ادامه یک فرمول ریاضی تصمیم می‌گیرد که چه تعداد از توکن‌های جفت مقابل که به عنوان مثال Dai است، باید به کاربر اعطا شود.

ساده‌ترین و کاربردی‌ترین فرمول موجود حاصل ضرب X در Y است که برابر با K خواهد بود.  Xو Y در این معادله نشان‌دهنده میزان هریک از توکن‌های موجود در استخر است و K نیز یک مقدار ثابت از‌پیش‌تعیین‌شده‌است. این معادله هذلولی را به تصویر می‌کشد؛ شکلی هندسی که در بالاترین حد، در‌عین‌حال هم به صفر نزدیک است و هم به بی‌نهایت، اما هرگز به هیچ‌یک از این دو نمی‌رسد.

 در هر معامله‌ای اندکی افت نیز وجود دارد؛ اما حجم معاملات تا چه اندازه روی قیمت نهایی خرید و فروش توکن تأثیرگذار خواهد بود؟ شکل هذلولی نشان می‌دهد که میزان افت در حالتی که حجم سفارش‌ها پایین است، کاهش پیدا می‌کند؛ اما با افزایش حجم سفارش‌ها میزان افت نیز افزایش پیدا می‌کند. صرافی Uniswap به دلیل استفاده از این فرمول ساده از محبوبیت زیادی برخوردار است؛ اما دیگر پلتفرم‌ها از معادله‌های پیچیده‌ای برای تعیین میزان کاهش در قیمت‌ها استفاده می‌کنند.

۴.چطور باید از بازارسازهای اتوماتیک استفاده کنیم؟

والت خود را متصل و تراکنش‌ها را تأیید کنید.

استفاده از پروتکل AMM بسیار ساده است. کاربران به سایت پروتکل یا دیگر فرانت اندهای موجود مراجعه کرده، والت Defi خود را به پروتکل متصل و دارایی موردنظر را برای خرید و فروش انتخاب و روی کلمه Swap کلیک کنید. درنهایت تایید تراکنش در والت انجام می‌شود.

تأمین نقدینگی شباهت زیادی به معامله دارد. پس از اتصال والت کاربران به بخش تأمین‌کننده نقدینگی مراجعه و نحوه مشارکت خود را در استخر انتخاب می‌کنند. در اکثر پروتکل‌ها کاربران باید هر دو نوع دارایی را در اختیار داشته باشند. پس از تأیید تراکنش کاربران توکنی را دریافت می‌کنند که نشان‌دهنده سهم مالکیت آن‌ها از استخر نقدینگی است. این امکان وجود دارد که سهم در‌نظر‌گرفته‌شده برای فرد دیگر ارسال شود یا مجدداً برای خرید توکنی استفاده شود. از این گذشته این سهم برای پرداخت کارمزدهای انباشته‌شده نیز به کار می‌رود.

۵٫چرا AMM ها تا این اندازه محبوب شده‌اند؟

بدون مرکزیت‌بودن و بی‌نیاز از مجوز بودن این بازارسازها دو نمونه از مهم‌ترین بهینه‌سازی‌های این حوزه به شمار می‌رود.

بازارسازهای اتوماتیک بی‌شک تا همین لحظه نیز در مسیر پذیرش صرافی‌ها و بازارهای بدون مرکزیت بزرگ‌ترین مانع موجود را از میان برداشته است. این مانع، نقدینگی بوده است. بدون این مشکل مزایای طبیعی حاصل از صرافی‌های بدون مرکزیت به‌خوبی جلوه می‌کند.

برخلاف صرافی‌های دارای مرکزیت سنتی، خبری از واسطه‌ای که از مشارکت افراد و پروژه‌های متفاوت جلوگیری کند، نیست. پروتکل‌های AMM بی‌نیاز از اخذ مجوز هستند. به‌این‌ترتیب کاربر برای استفاده از آن‌ها نیازی به ایجاد حساب کاربری و پشت سر گذاشتن مراحل متعدد برای تعیین هویت ندارد. آدرس والت تنها اطلاعاتی است که برای برقراری ارتباط با پروتکل به آن نیاز خواهید داشت.

صرافی‌های بدون مرکزیت یا DEX‌ها از نظر پروژه‌ها نیز راهکار بسیار خوبی برای معرفی توکن‌های جدید به بازار هستند. هیچ فهرستی برای تعیین کارمزدها در نظر گرفته نشده است و محدودیتی برای پذیرش نیز وجود ندارد. به‌این‌ترتیب هر کسی این امکان را خواهد داشت که استخر نقدینگی را برای هر توکنی ایجاد کند.

 ایجاد دموکراسی در تأمین نقدینگی به این معناست که هواداران پروژه‌ها و دارندگان ارز به‌سادگی قادر به ایجاد بازار نقدینگی برای توکن‌های جدید هستند و هیچ نیازی به کمک گرفتن از بازارسازهای اختصاصی نیز نخواهد بود. درنهایت معمولاً AMM صرافی‌های بدون مرکزیت رابط کاربری ساده‌ای دارند؛ چراکه نیازی به استفاده از گزینه‌های پیچیده و پیشرفته یا نمودارهای قیمت در بخش داشبورد نرم‌افزار نیست.

۶٫خطرات و محدودیت‌های استفاده از AMM

باگ‌ها، قیمت‌گذاری نامناسب و ضررهای موقتی

بازارسازها در کنار ویژگی‌های مثبت، خطرات و محدودیت‌های متعددی را نیز به همراه دارند. تا همین لحظه نیز هک و نقاط ضعف روی بازارهایی مانند Uniswap و Balancer تاثیرگذار خواهد بود. دارایی بسیاری از تأمین‌کنندگان نقدینگی به سرقت رفته است. دلیل این رویداد نیز پیچیدگی بیش‌از‌حد قراردادهای هوشمند است. از سوی دیگر معامله‌گران استراتژی‌های خود را در معرض دید عموم قرار می‌دهند و همین موضوع سبب شده امکان سوءاستفاده از این استراتژی‌ها امکان‌پذیر شود.

بازارسازهای اتوماتیک بدون نیاز به شیوه ثبت سفارش سنتی وجود نخواهند داشت؛ چراکه برای معامله بلافاصله در دو بازار به وجود این بازارها نیاز خواهد بود. فرمول‌های ریاضی نیز برخلاف آراستگی ظاهری به‌درستی احساسات موجود را در بازار نمایش نمی‌دهد. حضور معامله‌گرانی که بلافاصله در دو بازار خرید و فروش می‌کنند، برای اصلاح قیمت‌های دارایی در AMM ضروری هستند که همین موضوع منجر به ضررهای موقت در بسیاری از پلتفرم‌ها می‌شود.

در یک کلام معامله‌گرانی که بلافاصله در هر دو بازار خرید و فروش می‌کنند با متعادل‌سازی قیمت‌ها به سود می‌رسند. این سود از تامین‌ نقدینگی به دست می‌آید. اگر قیمت‌ها بیش‌از‌اندازه در یک جهت مشخص پیش‌روی کنند، تامین‌کنندگان نقدینگی با وجود کارمزدی که برای معامله دریافت می‌کنند، متحمل خسارت می‌شوند. این خسارت موقت است؛ چراکه قیمت‌ها همواره در خلاف جهت نیز حرکت خواهند کرد؛ اما در عمل همواره شاهد چنین رویدادی نخواهیم بود.

 با وجود اینکه بهینه‌سازی‌هایی انجام شده است؛ اما همچنان حجم و میزان نقدینگی AMM‌ها در مقایسه با بزرگ‌ترین بازارهای مرکزی چندان قابل‌توجه نیست.

منبع: Cointelegraph

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید